Umowa zlecenie

Umowa zlecenie jest umową cywilnoprawną, nie umową o pracę — oznacza to inny, znacznie węższy zakres ochrony dla osoby wykonującej pracę. Od 2026 r. obowiązuje też nowa minimalna stawka godzinowa oraz nowe ryzyko związane ze wzmocnionymi uprawnieniami PIP.

Definicja

Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności dla dającego zlecenie. Jest to umowa starannego działania (podobnie jak umowa o pracę), a nie umowa rezultatu — zleceniobiorca ma obowiązek starannego działania, ale nie gwarantuje konkretnego efektu.

Podstawa prawna

Kodeks cywilny (nie Kodeks pracy).

Kluczowe cechy

brak podporządkowania zleceniodawcy w takim stopniu jak przy umowie o pracę,
możliwość powierzenia wykonania zlecenia osobie trzeciej — ale tylko wtedy, gdy wynika to z umowy, ze zwyczaju, albo z okoliczności zmuszających do tego,
umowa co do zasady odpłatna,
od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje minimalna stawka godzinowa w wysokości 31,40 zł brutto [WERYFIKACJA PRAWNA: potwierdzić aktualną stawkę na dzień publikacji, kwota jest aktualizowana rocznie].

Wypłata wynagrodzenia

Wypłaty wynagrodzenia w wysokości wynikającej z minimalnej stawki godzinowej dokonuje się w formie pieniężnej. W przypadku umów zawartych na czas dłuższy niż 1 miesiąc, wypłata musi następować co najmniej raz w miesiącu.

Wypowiedzenie umowy zlecenia

Obie strony mogą wypowiedzieć zlecenie w każdym czasie. Jeśli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, strona wypowiadająca może być zobowiązana do naprawienia szkody.

Co daje umowa zlecenie

oskładkowanie (zasady zależą od tego, jakie inne tytuły do ubezpieczeń ma zleceniobiorca),
czas podlegania ubezpieczeniu liczy się do stażu emerytalnego, ale nie do stażu pracowniczego,
prawo do bezpłatnej opieki medycznej (składka zdrowotna),
dobrowolne ubezpieczenie chorobowe — jeśli zleceniobiorca się na nie zgodzi, może korzystać z płatnych zwolnień chorobowych.

Czego nie daje umowa zlecenie

brak prawa do urlopu wypoczynkowego, macierzyńskiego, rodzicielskiego, wychowawczego, ojcowskiego, opiekuńczego,
brak rekompensaty za pracę w godzinach nadliczbowych,
brak odprawy emerytalnej czy rentowej,
brak ochrony przed wypowiedzeniem — umowę można rozwiązać nawet w okresie ciąży zleceniobiorczyni.

Najczęstsze błędy i spory

Najpoważniejszym ryzykiem od 8 lipca 2026 r. jest to, że jeśli faktyczny sposób wykonywania umowy zlecenia przypomina etat (stałe godziny, podporządkowanie, brak możliwości zastępstwa, praca dla jednego podmiotu), inspektor PIP może wydać decyzję administracyjną przekształcającą taką umowę w umowę o pracę — bez potrzeby kierowania sprawy do sądu. To fundamentalna zmiana względem wcześniejszego stanu prawnego, gdy takie przekształcenie wymagało wieloletniego procesu sądowego.