Obowiązki pracodawcy wobec pracownika

Kodeks pracy nakłada na pracodawcę szeroki zestaw obowiązków — od prawidłowego zorganizowania pracy, przez wypłatę wynagrodzenia, po zapewnienie bezpiecznych warunków i przeciwdziałanie dyskryminacji. Naruszenie tych obowiązków może skończyć się kontrolą PIP lub sporem sądowym.

Definicja

Obowiązki pracodawcy to katalog działań i powinności określonych w Kodeksie pracy (głównie w art. 94 i dalszych), których pracodawca musi wypełniać wobec każdego zatrudnionego pracownika.

Podstawa prawna

Kodeks pracy, Dział czwarty “Obowiązki pracodawcy i pracownika”, w tym art. 94 określający podstawowe obowiązki pracodawcy.

Katalog podstawowych obowiązków pracodawcy (na podstawie Kodeksu pracy i wytycznych Zielonej Linii — portalu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej):

• zaznajamianie pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy oraz podstawowymi uprawnieniami,
• informowanie pracowników o warunkach ich zatrudnienia,
• prawidłowa organizacja pracy umożliwiająca pełne wykorzystanie czasu pracy,
• przeciwdziałanie dyskryminacji w zatrudnieniu,
• zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz systematyczne szkolenie pracowników w tym zakresie,
• terminowa i prawidłowa wypłata wynagrodzeń,
• ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych,
• stwarzanie młodym pracownikom warunków sprzyjających przystosowaniu się do należytego wykonywania pracy,
• zaspokajanie w miarę posiadanych środków socjalnych potrzeb pracowników,
• stosowanie sprawiedliwych i obiektywnych kryteriów oceny pracowników,
• prowadzenie i przechowywanie dokumentacji pracowniczej i akt osobowych — w tym przechowywanie jej przez okres 10 lat od zakończenia zatrudnienia, chyba że przepisy przewidują dłuższy termin [WERYFIKACJA PRAWNA: termin przechowywania dokumentacji może różnić się w zależności od okresu zatrudnienia i przepisów przejściowych],
• wpływanie na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.

Najczęstsze błędy i spory

Najczęściej kontrolowane przez PIP obszary to: brak pisemnej informacji o warunkach zatrudnienia, nieprawidłowa ewidencja czasu pracy, brak szkoleń BHP oraz nieterminowa wypłata wynagrodzeń. Pracodawcy też często zapominają, że dokumentację pracowniczą trzeba przechowywać w sposób gwarantujący jej poufność, integralność i dostępność przez wiele lat po zakończeniu zatrudnienia.