Wypowiedzenie umowy o pracę

Wypowiedzenie to jednostronny sposób zakończenia umowy o pracę, w którym stosunek pracy ustaje dopiero po upływie okresu wypowiedzenia. Zarówno pracodawca, jak i pracownik muszą zachować formę pisemną, a pracodawca dodatkowo — w przypadku umów na czas nieokreślony — podać konkretną, prawdziwą przyczynę zwolnienia.

Definicja

Wypowiedzenie umowy o pracę to oświadczenie woli jednej strony stosunku pracy, skierowane drugiej stronie, które prowadzi do rozwiązania umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. W tym okresie obie strony nadal wykonują obowiązki wynikające z umowy — pracownik pracuje (chyba że został zwolniony z obowiązku świadczenia pracy), a pracodawca płaci wynagrodzenie.

Podstawa prawna

Kodeks pracy, dział II “Umowa o pracę” — przepisy o rozwiązywaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem, o okresach wypowiedzenia oraz o ochronie pracowników przed wypowiedzeniem. [WERYFIKACJA PRAWNA: dokładne numery artykułów dla poszczególnych przesłanek]

Okresy wypowiedzenia

Długość okresu wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony i na czas określony zależy od stażu pracy u danego pracodawcy:

• zatrudnienie krótsze niż 6 miesięcy — 2 tygodnie,
• zatrudnienie co najmniej 6 miesięcy — 1 miesiąc,
• zatrudnienie co najmniej 3 lata — 3 miesiące. [WERYFIKACJA PRAWNA: potwierdzić aktualne progi i sposób liczenia stażu, w tym wliczanie okresów z poprzednich stosunków pracy]

Dla umowy na okres próbny obowiązują krótsze okresy — od kilku dni roboczych do dwóch tygodni, w zależności od planowanej długości umowy próbnej. [WERYFIKACJA PRAWNA: dokładne okresy dla umowy na okres próbny]

Zasady, o których pracownik powinien wiedzieć

• wypowiedzenie musi być złożone na piśmie — ustne zwolnienie nie wywołuje skutków prawnych,
• pracodawca wypowiadający umowę na czas nieokreślony musi podać uzasadnienie — konkretne, prawdziwe i zgodne z prawem,
• pracownik wypowiadający umowę nie musi podawać przyczyny,
• pracodawca nie może wypowiedzieć umowy w trakcie urlopu pracownika ani w trakcie innej usprawiedliwionej nieobecności (np. zwolnienia lekarskiego), jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia,
• szczególną ochroną objęte są m.in. kobiety w ciąży, pracownicy w okresie urlopów związanych z rodzicielstwem oraz pracownicy w wieku przedemerytalnym,
• od wypowiedzenia przez pracodawcę można odwołać się do sądu pracy — termin jest krótki i liczony od dnia doręczenia pisma wypowiadającego [WERYFIKACJA PRAWNA: aktualny termin odwołania].

Najczęstsze błędy i spory

Najczęstsze spory dotyczą: braku uzasadnienia wypowiedzenia lub podania przyczyny pozorowanej (np. “restrukturyzacja” dotykająca tylko jedną osobę), wypowiedzenia złożonego w okresie ochronnym (urlop, L4, ciąża) oraz nieprawidłowego naliczania okresu wypowiedzenia. Sąd pracy może uznać wypowiedzenie za bezprawne i orzec przywrócenie do pracy albo odszkodowanie.